Don Juan

بایرون در «دن ژوان» افسانهٔ مشهور اغواگر اسپانیایی را وارونه می‌کند: قهرمانش جوانی خوش‌قلب و تا حدی ساده‌دل است که بیش از آنکه دیگران را بفریبد، بازیچهٔ زنان، حوادث و تقدیر می‌شود. ماجرا از سویل آغاز می‌شود و ژوان را به کشتی‌شکستگی، جزیره‌ای یونانی، بازار برده‌فروشان قسطنطنیه، محاصرهٔ اسماعیل در جنگ روسیه و عثمانی، دربار کاترین کبیر و سرانجام محافل اشرافی انگلستان می‌برد.

اما داستان بیش از هر چیز بهانه‌ای برای راوی است. بایرون مدام روایت را قطع می‌کند تا به شاعران رقیبش، از ساوتی تا وردزورث، طعنه بزند، سیاست بریتانیا و جنگ‌طلبی را به سخره بگیرد، از ریاکاری اخلاقی جامعه پرده بردارد و دربارهٔ عشق، شهرت و گذر عمر تأمل کند. قالب «اوتاوا ریما» با قافیه‌های بازیگوش و لحنی که پیوسته میان شوخی و اندوه در نوسان است، به این منظومه صدایی یگانه داده است.

نخستین سرودها در ۱۸۱۹ بی‌نام شاعر منتشر شد و به سبب بی‌پروایی‌اش جنجال برانگیخت. بایرون شانزده سرود را کامل کرد و هنگام مرگش در ۱۸۲۴ در یونان، سرود هفدهم را ناتمام گذاشت. بسیاری از منتقدان «دن ژوان» را شاهکار او و یکی از بزرگ‌ترین منظومه‌های طنز زبان انگلیسی می‌دانند.