The Harvard Classics, Volume 49: Epic and Saga

«حماسه و ساگا» جلد چهل‌ونهم مجموعهٔ «کلاسیک‌های هاروارد» به ویراستاری چارلز دبلیو. الیوت است (۱۹۱۰). این فایل دو حماسهٔ کهن اروپایی را با مقدمه و یادداشت در بر دارد: «سرود رولان» از فرانسه و «ویرانی مهمان‌سرای دا درگا» از ایرلند.

«سرود رولان»، در ترجمهٔ منظوم جان اوهیگن، کهن‌ترین حماسهٔ بزرگ زبان فرانسه است که احتمالاً در اواخر قرن یازدهم شکل نهایی گرفت. هستهٔ تاریخی آن کمین باسک‌ها برای عقب‌داران سپاه شارلمانی در گذرگاه رونسوو در سال ۷۷۸ است، اما در افسانه به نبردی بزرگ با «ساراسن‌ها» بدل شده است؛ رولان، برادرزاده و دلاور شارلمانی، به سبب غرور خود از دمیدن در بوق و فراخواندن سپاه سر باز می‌زند. تصویر این حماسه از مسلمانان، تصویری افسانه‌ای و برآمده از ذهنیت جنگ‌های صلیبی است.

«ویرانی مهمان‌سرای دا درگا» از کهن‌ترین داستان‌های حماسی ایرلند است: سرگذشت کونره، پادشاه افسانه‌ای، که با شکستن پیمان‌ها و تابوهای مقدر، به سوی سرنوشتی محتوم پیش می‌رود. فضای جادویی و پیشگویانه و توصیف‌های پرشکوه آن، تفاوت جالبی با لحن جنگاورانهٔ «سرود رولان» دارد.

این کتاب برای علاقه‌مندان حماسه‌های قرون وسطی، ادبیات فرانسه و سلتی، و ریشه‌های ادبیات شوالیه‌گری اروپا خواندنی است.