North and South

مارگارت هیل، دختر کشیشی از روستای سرسبز هلستون در جنوب انگلستان، ناچار می‌شود همراه خانواده‌اش به میلتون برود، شهری صنعتی و پر از دود کارخانه‌های پنبه در شمال. پدرش از کلیسای رسمی کناره گرفته و حالا معلم خصوصی است؛ یکی از شاگردانش جان ثورنتون، کارخانه‌دار جوان و سرسختی است که از هیچ خود را بالا کشیده.

مارگارت کارخانه‌داران را بی‌رحم و کارگران را قربانی می‌بیند؛ ثورنتون او را مغرور و بی‌خبر از واقعیت تجارت می‌داند. دوستی مارگارت با خانوادهٔ کارگری هیگینز و اعتصابی که شهر را فرا می‌گیرد، داوری‌های هر دو را به آزمون می‌کشد. صحنهٔ هجوم کارگران به کارخانه از قوی‌ترین صحنه‌های ادبیات صنعتی انگلستان است.

الیزابت گاسکل (۱۸۱۰–۱۸۶۵) این رمان را در ۱۸۵۴–۱۸۵۵ به‌صورت پاورقی در مجلهٔ «هاوس‌هولد وردز» دیکنز منتشر کرد و سپس به‌صورت کتاب درآورد. گاسکل که خود در منچستر می‌زیست، زندگی کارگران و کارفرمایان را از نزدیک می‌شناخت و هیچ‌یک از دو سو را مطلقاً محق نمی‌داند.

رمانی که هم داستان عاشقانه‌ای پرکشش دارد و هم تصویری دقیق از کشمکش کار و سرمایه؛ برای دوستداران «غرور و تعصب» و رمان اجتماعی ویکتوریایی انتخابی عالی است.