On Dreams

«دربارهٔ رؤیا» (به آلمانی Über den Traum) خلاصه‌ای است که زیگموند فروید در ۱۹۰۱ از کتاب بزرگ و دشوار خود، «تفسیر رؤیا» (۱۹۰۰)، فراهم کرد تا نظریه‌اش را به زبانی ساده‌تر و در حجمی کمتر به خوانندهٔ عمومی برساند. متن حاضر ترجمهٔ انگلیسی م. د. اِدِر از ویراست دوم آلمانی است، با مقدمه‌ای از و. لزلی مکنزی.

فروید ابتدا دیدگاه‌های علمی و عامیانه دربارهٔ رؤیا را مقایسه می‌کند و نشان می‌دهد که برخلاف نظر بیشتر دانشمندان زمانش، رؤیا بی‌معنا نیست. او با تحلیل یکی از رؤیاهای خودش، میان «محتوای آشکار» رؤیا، یعنی آنچه به یاد می‌آوریم، و «محتوای نهفته»، یعنی اندیشه‌های پنهان پشت آن، تمایز می‌گذارد. سپس سازوکارهای «کار رؤیا» را شرح می‌دهد: فشرده‌سازی، جابه‌جایی، نمایش تصویری و بازنگری ثانویه، و توضیح می‌دهد که چرا رؤیا آرزوهای ما را در لباس مبدل نشان می‌دهد و نقش «سانسور» در این میان چیست.

فصل‌های پایانی به نمادپردازی رؤیا و نسبت آن با اسطوره‌ها و فولکلور، کارکرد رؤیا به عنوان «نگهبان خواب» و پیوند رؤیا با روان‌رنجوری‌ها می‌پردازند. این کتاب کوتاه بهترین درآمد به نظریهٔ رؤیای فروید و یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای آشنایی با روان‌کاوی است.