On the Duty of Civil Disobedience

«نافرمانی مدنی» جستار مشهور هنری دیوید ثورو، نویسندهٔ «والدن»، است که نخست در ۱۸۴۹ با عنوان «مقاومت در برابر حکومت مدنی» منتشر شد. ثورو چند سال از پرداخت مالیات سرانه سر باز زده بود، چون نمی‌خواست به حکومتی یاری برساند که برده‌داری را می‌پذیرفت و جنگی تجاوزکارانه علیه مکزیک به راه انداخته بود. در ۱۸۴۶ یک شب را در زندان گذراند تا اینکه کسی، برخلاف میل او، مالیاتش را پرداخت.

جستار از همین تجربه می‌آغازد و استدلالی ساده و تند می‌سازد: اگر قانونی تو را عامل بی‌عدالتی در حق دیگری می‌کند، قانون را بشکن. به باور او اکثریت بودن دلیل بر حق بودن نیست، وجدان فرد بر فرمان دولت مقدم است، و بهترین حکومت آن است که کمتر حکومت کند. رأی دادن به‌تنهایی کافی نیست؛ شهروند باید با تمام وجود، حتی به بهای زندان، در برابر ستم بایستد.

این متن کوتاه بر جنبش‌های اعتراضی قرن بیستم اثری ژرف گذاشت: گاندی آن را در آفریقای جنوبی خواند و از آن الهام گرفت، و مارتین لوتر کینگ نوشت که نخستین بار ایدهٔ مقاومت بی‌خشونت را در آن یافت. برای علاقه‌مندان فلسفهٔ سیاسی و تاریخ آمریکا، متنی بنیادین است.