Politics: A Treatise on Government

«سیاست» ارسطو، از بنیادی‌ترین متن‌های فلسفهٔ سیاسی، در قرن چهارم پیش از میلاد و احتمالاً از یادداشت‌های درس‌های او در لوکئیون فراهم آمده است. ارسطو از این آغاز می‌کند که انسان به طبع «حیوانی سیاسی» است و تنها در دولت‌شهر (پولیس) می‌تواند به زندگی نیک برسد. این نسخه ترجمهٔ انگلیسی ویلیام الیس است، با مقدمه، در مجموعهٔ «اوری‌من».

کتاب در هشت دفتر به خانواده و اقتصاد خانگی، نقد شهر آرمانی افلاطون و قانون‌های اسپارت و کرت و کارتاژ، تعریف شهروند و انواع حکومت می‌پردازد. طبقه‌بندی مشهور او — پادشاهی، اشرافی و «پولیتی» در برابر شکل‌های منحرفشان: استبداد، الیگارشی و دموکراسی — دو هزار سال چارچوب اندیشهٔ سیاسی بود. بحث او دربارهٔ علل انقلاب و راه‌های پایداری حکومت‌ها، بر پایهٔ تجربهٔ ده‌ها شهر یونانی، هنوز خواندنی است.

ارسطو برخلاف افلاطون از واقعیت آغاز می‌کند و نتیجه‌اش محتاطانه است: پایدارترین حکومت آن است که طبقهٔ متوسط بزرگی داشته باشد. دفاع او از بردگی طبیعی و نگاهش به زنان امروز پذیرفتنی نیست و باید با این آگاهی خوانده شود. جالب آنکه این کتاب برخلاف دیگر آثار ارسطو در جهان اسلام در دسترس نبود و ابن‌رشد به‌جای آن «جمهوری» افلاطون را شرح کرد؛ اروپا «سیاست» را در قرن سیزدهم از راه ترجمهٔ لاتین بازیافت.