The Great God Pan

«خدای بزرگ پان» (۱۸۹۴) رمان کوتاهی از آرتور مکن، نویسندهٔ ولزی، و از اثرگذارترین آثار ادبیات وحشت در زبان انگلیسی است. داستان با آزمایشی در خانه‌ای دورافتاده در ولز آغاز می‌شود: دکتر ریموند، پزشکی که سال‌ها خود را وقف «پزشکی متعالی» کرده، باور دارد با جراحی کوچکی بر مغز می‌توان پرده‌ای را که جهان محسوس را از حقیقتی پنهان جدا می‌کند کنار زد — آنچه کهن‌ها «دیدن خدای پان» می‌نامیدند.

دوستش کلارک شاهد این آزمایش بر دختری جوان به نام مری است. سپس داستان سال‌ها جلو می‌رود و از راه یادداشت‌ها، نامه‌ها، گفت‌وگوها و گزارش‌هایی پراکنده، رشته‌ای از رویدادهای هولناک را دنبال می‌کند: کودکانی که در جنگل چیزی دیده‌اند و توان گفتنش را ندارند، و سال‌ها بعد در لندن، زنی مرموز که مردان اشراف‌زاده پس از آشنایی با او یکی پس از دیگری به خودکشی کشیده می‌شوند.

مکن هرگز وحشت را مستقیم نشان نمی‌دهد و همه‌چیز را در اشاره و سکوت نگه می‌دارد؛ همین شیوه کتاب را در زمان انتشار رسوایی‌آفرین، و بعدها الگوی نویسندگانی چون اچ. پی. لاوکرفت کرد. استیون کینگ آن را از بهترین داستان‌های وحشت در زبان انگلیسی خوانده است. برای دوستداران وحشت گوتیک و ادبیات فراطبیعی پایان دوران ویکتوریا، اثری بنیادی است.