The History of the Caliph Vathek

«وتک» (The History of the Caliph Vathek) رمان کوتاه ویلیام بکفورد، نویسنده و مجموعه‌دار ثروتمند انگلیسی، دربارهٔ خلیفه‌ای خیالی است که نگاه یک چشمش در هنگام خشم آدمی را از پا درمی‌آورد. وتک شکم‌باره، کنجکاو و تشنهٔ دانش ممنوع است و وقتی بیگانه‌ای مرموز به او وعدهٔ گنجینه‌های پادشاهان پیش از آدم را می‌دهد، حاضر است برای رسیدن به آن از هر حد و حرمتی بگذرد.

بکفورد داستان را در جوانی و به زبان فرانسوی نوشت و می‌گفت آن را در سه روز تمام کرده است. ترجمهٔ انگلیسی آن، کار ساموئل هنلی، در ۱۷۸۶ پیش از متن فرانسوی و بی‌اجازهٔ نویسنده منتشر شد. کتاب آمیزه‌ای است از رمان گوتیک انگلیسی و حال‌وهوای «هزار و یک شب»؛ و باید روشن گفت که شرق آن، شرق خیالی اروپای قرن هجدهم است، نه شرق واقعی.

مادر جادوگر وتک، کاراتیس، و نورونیهار، دختر امیری که وتک دلباختهٔ اوست، از شخصیت‌های پررنگ داستان‌اند، و سفر وتک به تالار زیرزمینی ابلیس از تأثیرگذارترین صحنه‌های ادبیات گوتیک است. بایرون این کتاب را ستود و بر نسلی از نویسندگان رمانتیک اثر گذاشت.

این نسخه با مقدمه‌ای دربارهٔ زندگی پرماجرای بکفورد همراه است. کتاب هم داستانی سرگرم‌کننده و تیره است و هم سندی از چگونگی تصویر شدن شرق در ادبیات اروپا.