Areopagitica

پارلمان انگلستان در ۱۶۴۳ قانونی گذراند که هر کتاب باید پیش از چاپ مجوز بگیرد. میلتون در پاسخ، این خطابه را نوشت و خودش بی‌مجوز چاپش کرد.

استدلالش این است که حقیقت از رویارویی آزاد با خطا نیرومندتر بیرون می‌آید، و فضیلتی که هرگز با وسوسه روبه‌رو نشده ارزشی ندارد. جمله‌های مشهورش دربارهٔ کتاب — از جمله اینکه نابود کردن کتابی خوب، کشتن خودِ عقل است — در بحث‌های بعدی دربارهٔ آزادی مطبوعات، از جمله در آمریکا، بارها نقل شده است.

عنوان را از «آریوپاگوس»، تپه و دادگاه کهن آتن، گرفته و متن را به شیوهٔ خطابه‌های یونانی خطاب به پارلمان نوشته است. نثرش پرشکوه و پرارجاع و جمله‌هایش بلند است، پس برای خوانندهٔ امروز آسان نیست؛ ولی همین متن کوتاه از سنگ‌بناهای سنت آزادی بیان است. میلتون بعدها با «بهشت گمشده» بزرگ‌ترین شاعر حماسی زبان انگلیسی شناخته شد.