Fabre's Book of Insects

«کتاب حشرات فابر» (۱۹۲۱) گزیده‌ای از «خاطرات حشره‌شناختی» ژان-آنری فابر، طبیعی‌دان فرانسوی، است که خانم رادولف استاول آن را بر پایهٔ ترجمهٔ انگلیسی الکساندر تیکسیرا دو ماتوس برای خوانندگان جوان بازنویسی کرد و ای. جی. دتمولد آن را با تصویرهای رنگی آراست. فابر، که سال‌ها معلم مدرسه بود و بخش بزرگی از عمرش را در خانه و باغ خود در جنوب فرانسه به تماشای حشرات گذراند، چنان از رفتار این موجودات می‌نوشت که گزارش علمی به داستان بدل می‌شد. داروین او را «مشاهده‌گری بی‌همتا» خوانده بود.

کتاب با فصلی دربارهٔ کار و کارگاه فابر آغاز می‌شود، تکه زمینی سنگلاخ و بایر که او آن را بهشت حشرات می‌دانست. سپس هر فصل به زندگی یک حشره می‌پردازد: سوسک مقدس یا سرگین‌غلتان که گوی سرگین را می‌غلتاند، زنجره، آخوندک، کرم شب‌تاب، زنبور بنّا، کرم‌های کیسه‌ساز، سوسک کوپریس اسپانیایی و مراقبت مادرانه‌اش، ملخ‌ها، زنبورهای معمولی، جیرجیرک صحرایی، سوسک سیزیف و مگس آنتراکس.

روش فابر با زیست‌شناسی آزمایشگاهی زمانه‌اش فرق داشت: او حشره را زنده و در محیط طبیعی‌اش، با شکیبایی بی‌پایان، تماشا می‌کرد و با آزمایش‌های ساده و هوشمندانه به پرسش‌هایش پاسخ می‌داد. نثرش گرم، شوخ و سرشار از شگفتی است.

این کتاب برای نوجوانان، معلمان علوم و هر کسی که گمان می‌کند علم ناگزیر خشک است، انتخابی دلپذیر و نمونه‌ای درخشان از نوشتن علمی برای عموم است.