The Glow-Worm and Other Beetles

این کتاب دومین جلد از نوشته‌های ژان-آنری فابر دربارهٔ سوسک‌ها در ترجمهٔ انگلیسی آلکساندر تکسیرا دو ماتوس است. فصل نخست، «کرم شب‌تاب»، در اصل جزو «خاطرات حشره‌شناسی» نبود: فابر آن را در سال‌های پایانی عمر، به درخواست مترجم و ویژهٔ چاپ انگلیسی نوشت، و از واپسین نوشته‌های اوست. در آن می‌خوانیم که شب‌تاب چگونه حلزون را با نیش‌های ظریف و پیاپی بی‌حس می‌کند، سپس آن را به مایعی بدل می‌کند و می‌نوشد، و نور سبزفامش از کجا می‌آید.

فصل‌های بعد به چرخهٔ زندگی شگفت سیتاریس و سوسک‌های روغنی می‌پردازند که لاروشان به زنبورها می‌چسبد و در لانهٔ آن‌ها زندگی انگلی را آغاز می‌کند؛ پدیده‌ای که فابر آن را «دگردیسی فزون» نامید. سپس نوبت سوسک شاخک‌بلند، سوسک‌های گورکن که لاشهٔ جانوران کوچک را دفن می‌کنند، سوسک‌های سرگین‌خوار پامپاس و رنگ‌آمیزی حشرات است.

دو فصل خواندنی، «تظاهر به مرگ» و «خودکشی یا خواب‌زدگی؟»، با آزمایش‌هایی ساده می‌سنجند که آیا حشره‌هایی که بی‌حرکت می‌مانند واقعاً «نقش بازی» می‌کنند.

فابر حشره را زنده و در محیط طبیعی‌اش تماشا می‌کرد و با نثری شوخ و دقیق می‌نوشت؛ برای نوجوانان و بزرگسالان علاقه‌مند به طبیعت و رفتار جانوران، هم علم است و هم قصه.