Rubáiyát of Omar Khayyám, and Salámán and Absál

این کتاب «چاپ صدسالگی فیتزجرالد» (۱۹۰۹) است و ترجمهٔ مشهور ادوارد فیتزجرالد از رباعیات خیام را همراه با بازسرایی او از «سلامان و ابسال» جامی، زندگی‌نامهٔ فیتزجرالد و جستار رالف والدو امرسون دربارهٔ شعر فارسی در بر دارد. شعری از تنیسون خطاب به فیتزجرالد هم در آغاز آمده است.

فیتزجرالد رباعیات را واژه‌به‌واژه ترجمه نکرد؛ آن‌ها را برگزید، در هم آمیخت و در قالب منظومه‌ای پیوسته بازسرود که از سپیده‌دم تا شب، از شادخواری تا اندیشه دربارهٔ گذر عمر و راز هستی پیش می‌رود. چاپ نخست آن در ۱۸۵۹ تقریباً دیده نشد، اما پس از آنکه شاعران پیش‌رافائلی کشفش کردند، به یکی از پرخواننده‌ترین شعرهای زبان انگلیسی بدل شد و خیام را در غرب پرآوازه کرد.

برای خوانندهٔ فارسی‌زبان، دیدن اینکه خیام و جامی در انگلیسی چگونه صدا می‌دهند تجربه‌ای شگفت و آموزنده است؛ مقایسهٔ این بازسرایی‌ها با اصل فارسی، هم برای علاقه‌مندان ادبیات تطبیقی و هم برای زبان‌آموزان، تمرینی پربار است.