The Little Demon

«دیو کوچک» (Мелкий бес) رمان فیودور سولوگوب (۱۸۶۳–۱۹۲۷)، از نویسندگان مکتب نمادگرایی روسیه است که در ۱۹۰۷ در سن‌پترزبورگ به‌صورت کتاب منتشر شد و به‌زودی او را در سراسر روسیه مشهور کرد. ترجمهٔ انگلیسی کتاب از جان کورنوس و ریچارد آلدینگتون است و نشر کنوپف آن را در ۱۹۱۶ منتشر کرد.

داستان در شهری کوچک و دورافتادهٔ روسیه می‌گذرد و محورش معلمی به نام پردونوف است که حسادت، بدگمانی و بیم او از دیگران، رفته‌رفته او را از واقعیت دور می‌کند. سولوگوب در این رمان کمدی و تراژدی را چنان درهم می‌آمیزد که، به گفتهٔ مترجمان در مقدمه، تقریباً نمی‌توان مرزشان را دید؛ شیوه‌ای که او را با «روح‌های مرده» گوگول مقایسه کرده‌اند.

رمان همزمان تصویری بی‌رحم از ابتذال زندگی استانی روسیه و کاوشی در شر و جنون است. برای خوانندگان ادبیات روسیه که فراتر از تولستوی و داستایفسکی می‌خواهند آثار دورهٔ نقرهای ادبیات روسی را بشناسند، خواندنی و البته تاریک است.