The Popol Vuh

پوپول وو مهم‌ترین متن بازمانده از اسطوره‌شناسی مردم کیچه، از اقوام مایا در کوهستان‌های گواتمالا، است. این متن پس از فتح اسپانیا به خط لاتین نوشته شد و در آغاز قرن هجدهم کشیشی دومینیکن به نام فرانسیسکو خیمنس آن را یافت و رونویسی کرد. لوئیس اسپنس، پژوهشگر اسکاتلندی اسطوره‌ها، در این کتاب کوچک که در ۱۹۰۸ منتشر شد، محتوای آن را برای خوانندهٔ انگلیسی‌زبان خلاصه و تفسیر می‌کند.

بخش نخست به داستان آفرینش می‌پردازد: خدایان چند بار می‌کوشند انسانی بسازند که آنان را بشناسد و ستایش کند؛ آدمک‌های گِلی و چوبی شکست می‌خورند تا سرانجام انسان از ذرت ساخته می‌شود. بخش بعد ماجرای همزادان قهرمان، هوناهپو و شبالانکه، است که به شیبالبا، جهان زیرین، می‌روند و با خدایان مرگ رودررو می‌شوند. پایان متن به تبارنامه و کوچ قبایل کیچه می‌رسد.

اسپنس در پیشگفتار می‌نویسد که هنوز ترجمهٔ کاملی از پوپول وو به انگلیسی وجود ندارد؛ از این رو کار او از نخستین معرفی‌های جدی این متن به جهان انگلیسی‌زبان است. او از اصالت متن در برابر بدگمانی‌های زمانه دفاع می‌کند و آن را با اسطوره‌های دیگر آمریکای پیش از کلمب می‌سنجد. یادداشت‌های پایانی منابع و دشواری‌های تفسیر را نشان می‌دهند.

این کتاب برای علاقه‌مندان به اسطوره‌شناسی تطبیقی، تمدن مایا و ادیان بومی آمریکا نقطهٔ شروع خوبی است؛ کوتاه است، زبانی روشن دارد و تصویری کلی از جهان‌بینی مردمی می‌دهد که بیشتر کتاب‌هایشان در دوران استعمار از میان رفت.