The Power of Movement in Plants

«توان حرکت در گیاهان» یکی از آخرین کتاب‌های چارلز داروین است که در ۱۸۸۰ با همکاری پسرش فرانسیس داروین منتشر شد. موضوع کتاب حرکت‌های آرام و نادیدنی گیاهان است که داروین با آزمایش‌های فراوان روی ده‌ها گونه، از کلم و لوبیا تا ذرت و یولاف، آن‌ها را ثبت کرد.

مفهوم کلیدی کتاب «چرخش‌پیچی» (circumnutation) است: داروین نشان داد که نوک ساقه، ریشه و برگ هر گیاه پیوسته در حرکتی چرخشی و بیضی‌وار است و حرکت‌های دیگر، مانند پیچیدن گیاهان بالارونده، «خواب» شبانهٔ برگ‌ها، خم شدن به سوی نور و رشد ریشه به سوی پایین، شکل‌های تغییریافتهٔ همین حرکت پایه‌اند.

مشهورترین آزمایش کتاب این بود که نوک جوانهٔ گیاه را با کلاهکی پوشاندند و دیدند که ساقه دیگر به سوی نور خم نمی‌شود. داروین نتیجه گرفت که «تأثیری» از نوک به بخش‌های پایین‌تر منتقل می‌شود؛ پژوهشی که دهه‌ها بعد به کشف هورمون گیاهی اکسین انجامید. او همچنین نوک ریشه را به «مغز» جانوران پست تشبیه کرد.

کتاب فنی و پر از جزئیات آزمایشگاهی است و برای دانشجویان زیست‌شناسی و گیاه‌شناسی و علاقه‌مندان به تاریخ علم ارزشمند است.