Critias

«کریتیاس» دنبالهٔ «تیمائوس» است و کریتیاس در آن به وعدهٔ خود عمل می‌کند و داستان آتن باستان و آتلانتیس را به تفصیل بازمی‌گوید؛ داستانی که به گفتهٔ او سولون از کاهنان مصری شنیده بود. نُه هزار سال پیش از روزگار سولون، آتن جامعه‌ای آرمانی و دادگر بود و آتلانتیس امپراتوری‌ای دریایی و ثروتمند در آن سوی ستون‌های هرکول.

توصیف آتلانتیس پرجزئیات و خیره‌کننده است: جزیره‌ای که سهم پوزئیدون شد و او به فرزندانش سپرد، پایتختی با حلقه‌های متحدالمرکز آب و خشکی، پل‌ها و کانال‌ها، معبدی پوشیده از نقره و طلا و اوریخالکوم، بندرهایی پر از کشتی، و ده پادشاهی که با قانونی مشترک حکومت می‌کنند. اما ساکنانش رفته‌رفته از سرشت الهی خود دور می‌شوند و به آز و قدرت روی می‌آورند، و زئوس خدایان را گرد می‌آورد تا دربارهٔ آنان داوری کند.

درست در همین لحظه متن ناتمام می‌ماند؛ افلاطون هرگز آن را به پایان نبرد. با این حال، همهٔ روایت‌های بعدی از آتلانتیس، از رساله‌ها تا رمان‌ها و فیلم‌ها، از همین چند صفحه سرچشمه گرفته‌اند. این متن ترجمهٔ بنجامین جووت است و برای علاقه‌مندان اسطوره، آرمان‌شهر و فلسفهٔ سیاسی افلاطون خواندنی است.