Father and Son: A Study of Two Temperaments

«پدر و پسر؛ پژوهشی دربارهٔ دو منش» (Father and Son: A Study of Two Temperaments) خاطرات ادموند گاس، شاعر و منتقد انگلیسی، از کودکی و رابطه‌اش با پدرش، فیلیپ هنری گاس، طبیعی‌دان و از اعضای سخت‌کیش فرقهٔ برادران پلیموث، است. کتاب در سال ۱۹۰۷ در لندن نزد ویلیام هاینمان منتشر شد و در ابتدا بی‌نام نویسنده درآمد.

گاس در پیشگفتار تأکید می‌کند که روایت او، «در همه بخش‌هایش و تا آنجا که دقت وسواس‌آمیز نویسنده اجازه می‌دهد»، حقیقی است و اگر چنین نبود انتشار آن بازی با کسانی بود که چنین چیزی را ارج می‌نهند. شعاری از شوپنهاور دربارهٔ اینکه ایمان با زور حاصل نمی‌شود، سرتاسر کتاب را روشن می‌کند.

این اثر هم تصویر خانوادهٔ مذهبی و سخت‌گیر ویکتوریایی را می‌دهد و هم کشمکش دو نسل را: پدری که با علم و ایمان به یک اندازه دلبسته است و پسری که کم‌کم راه خودش را می‌جوید. نثر آن ظریف، شوخ و در عین حال تأثیرگذار است.

برای دوستداران خاطره‌نویسی ادبی، تاریخ فرهنگی ویکتوریایی و بحث ایمان و علم مناسب است.