Goethe's Theory of Colours

«نظریهٔ رنگ‌ها» (Zur Farbenlehre) اثری است که یوهان ولفگانگ فون گوته، شاعر بزرگ آلمانی، نزدیک به بیست سال بر آن کار کرد و در ۱۸۱۰ منتشر ساخت. این کتاب ترجمهٔ انگلیسی بخش آموزشی آن به قلم چارلز لاک ایستلیک، نقاش و بعدها رئیس نگارخانهٔ ملی لندن، است که در ۱۸۴۰ با یادداشت‌های مترجم منتشر شد.

گوته با نظریهٔ نیوتن مخالف بود: باور داشت نور سفید آمیزه‌ای از رنگ‌ها نیست و رنگ از برخورد روشنایی و تاریکی زاده می‌شود. در این بخش از بحث، فیزیک امروز حق را به نیوتن می‌دهد. اما گوته تنها به فیزیک نمی‌پرداخت؛ او رنگ را آن‌گونه که چشم انسان تجربه می‌کند، بررسی می‌کرد.

کتاب با «رنگ‌های فیزیولوژیک» آغاز می‌شود: پس‌تصویرها، سایه‌های رنگی و تأثیر متقابل رنگ‌ها بر یکدیگر؛ مشاهداتی دقیق که پایهٔ روان‌شناسی ادراک رنگ شد. سپس به رنگ‌های فیزیکی و شیمیایی، و در پایان به «اثر حسی و اخلاقی رنگ» می‌پردازد؛ فصلی که دایرهٔ رنگ گوته و نسبت رنگ‌ها با حالات روحی را شرح می‌دهد و بر نقاشانی چون ترنر و بعدها کاندینسکی اثر گذاشت.

این کتاب برای نقاشان، طراحان، علاقه‌مندان تاریخ علم و فلسفهٔ ادراک، و دوستداران گوته، اثری یگانه است که مرز علم و هنر را درمی‌نوردد.