Saint Joan

«ژان قدیس» نمایشنامه‌ای تاریخی از جرج برنارد شاو (۱۸۵۶–۱۹۵۰) است که در ۱۹۲۳ نوشته و در ۱۹۲۴ منتشر شد. شاو در ۱۹۲۵ جایزهٔ ادبی نوبل را گرفت و این نمایشنامه بخش مهمی از دلیل آن بود. او زندگی ژان دارک، دختر روستایی از ناحیهٔ وُژ را که در حدود ۱۴۱۲ به دنیا آمد، به اتهام بدعت و جادوگری در ۱۴۳۱ سوزانده شد و در ۱۹۲۰ قدیس اعلام شد، بر صحنه می‌آورد.

نمایشنامه در شش صحنه و یک پایان‌بندی نوشته شده است. از دیدار ژان با فرمانده‌ای محلی آغاز می‌شود، به دربار شارل ولیعهد و نبرد برای رهایی اورلئان می‌رسد و در دادگاه کلیسایی که سرنوشت او را رقم می‌زند اوج می‌گیرد. شاو ژان را نه افسانه‌ای معصوم، بلکه زنی سرسخت، شوخ و آمادهٔ گفت‌وگو نشان می‌دهد و دشمنان او را هم آدم‌هایی با استدلال و نیت خیر می‌داند، نه شرور ساده. بحث اصلی نمایشنامه تقابل فرد وجدان‌مدار با نهادهای قدرت و سنت است.

مقدمهٔ بلند شاو، که او آن را «ژان، اصیل و گستاخ» نامیده، خود جستاری جالب دربارهٔ ژان و جایگاه او در تاریخ است. نمایشنامه هم خواندنی است هم اجراپذیر و از دوستداران ادبیات نمایشی، تاریخ فرانسه و گفت‌وگوهای شاو لذتی ماندگار می‌دهد.