The Admirable Crichton

«کرایتون ستودنی» (اجرای نخست ۱۹۰۲) کمدی‌ای چهارپرده‌ای از جی. ام. بری، آفرینندهٔ «پیتر پن»، است. لرد لوم، اشراف‌زادهٔ انگلیسی با افکار به‌ظاهر برابری‌خواه، اصرار دارد ماهی یک بار خدمتکاران خانه‌اش را به چای عصرانه دعوت کند و با آن‌ها هم‌سفره شود؛ رسمی که همه را معذب می‌کند، به‌ویژه پیشخدمت او، کرایتون، که سخت به سلسله‌مراتب طبیعی جامعه باور دارد و این برابری ساختگی را ناروا می‌داند.

وقتی لرد لوم، سه دخترش و چند تن از همراهان در سفری دریایی دچار کشتی‌شکستگی می‌شوند و به جزیره‌ای دورافتاده می‌رسند، معلوم می‌شود که عنوان و تبار در برابر طبیعت ارزشی ندارند. این کرایتونِ کاردان و مبتکر است که می‌داند چگونه آتش بیفروزد، سرپناه بسازد و زندگی را سامان دهد، و بدین‌سان نقش‌ها آرام‌آرام وارونه می‌شوند.

بری با طنزی سبک و ظریف، پرسش‌هایی جدی دربارهٔ طبقهٔ اجتماعی، شایستگی و قراردادهای جامعهٔ ادواردی پیش می‌کشد و پاسخ آسانی هم به دست نمی‌دهد. نمایش در زمان خود موفقیتی بزرگ بود و بارها برای سینما و تلویزیون اقتباس شد. متن چاپی، با توضیحات صحنه‌ای ادبی و بامزهٔ بری، مثل رمانی کوتاه خوانده می‌شود.