Toilers of the Sea

«کارگران دریا» (۱۸۶۶) رمانی از ویکتور هوگو است که آن را در سال‌های تبعید در جزیرهٔ گرنزی در کانال مانش نوشت و به همین جزیره تقدیم کرد. هوگو در پیش‌گفتار می‌گوید انسان با سه «جبر» درگیر است: دین، جامعه و طبیعت؛ «نتردام پاریس» به اولی و «بینوایان» به دومی پرداخته بود و این رمان، نبرد با سومی است.

قهرمان داستان ژیلیات است، دریانوردی تنها و گوشه‌گیر که مردم خرافی گرنزی او را جادوگر می‌پندارند. لتیری، صاحب نخستین کشتی بخار جزیره به نام «دورانده»، پس از به گل نشستن کشتی میان صخره‌های خطرناک دوور، اعلام می‌کند که هر کس موتور کشتی را نجات دهد، با برادرزاده‌اش دروشت ازدواج خواهد کرد. ژیلیات که دلباختهٔ دروشت است، تنها به سوی صخره‌ها می‌رود.

بخش بزرگ کتاب روایت هفته‌های تنهایی او در میان دریاست: کار با ابزارهای ابتدایی، گرسنگی، سرما، توفان، و نبرد مشهور با هشت‌پایی غول‌پیکر در غاری زیر آب. توصیف‌های هوگو از دریا، باد، صخره و تنهایی انسان در برابر طبیعت، از درخشان‌ترین صفحه‌های نثر فرانسوی است و واژهٔ محلی pieuvre را برای هشت‌پا در زبان فرانسه رواج داد.

رمان آمیزه‌ای است از حماسهٔ ماجرایی، شعر طبیعت و داستانی عاشقانه با پایانی به‌یادماندنی؛ برای دوستداران هوگو و ادبیات کلاسیک فرانسه، اثری کمتر شناخته‌شده اما درخشان است.