Barlaam and Ioasaph

این متن یونانی، قرن‌ها زندگی‌نامهٔ دو قدیس مسیحی شمرده می‌شد. بعدها روشن شد که در واقع روایت زندگی بودا است: از سانسکریت به فارسی میانه، از آنجا به عربی («بلوهر و بوذاسف»)، سپس به گرجی و یونانی، و از یونانی به همهٔ زبان‌های اروپایی.

نام «ایوآسف» تحریف «بودیستوا» است و هر دو قهرمان تا قرن بیستم در تقویم قدیسان مسیحی جا داشتند. برای خوانندهٔ فارسی‌زبان، این متن سند زنده‌ای است از نقش زبان فارسی و عربی در انتقال فرهنگ هند به غرب.

این نسخه بر پایهٔ ترجمهٔ انگلیسی وودوارد و متینگلی (۱۹۱۴) است. متن یونانی به‌طور سنتی به یوحنای دمشقی نسبت داده می‌شد، ولی پژوهش امروز آن را کار راهبی گرجی در قرن یازدهم می‌داند. داستان پر از تمثیل‌های کوتاه است — از جمله تمثیل مشهور مردی که از جانوری خشمگین می‌گریزد، در چاهی به شاخه‌ای می‌آویزد و با دیدن قطره‌ای عسل خطر را فراموش می‌کند — که خوانندهٔ فارسی‌زبان آن را از «کلیله و دمنه» می‌شناسد.