King John

«شاه جان» نمایشنامهٔ تاریخی ویلیام شکسپیر دربارهٔ پادشاهی جان، برادر ریچارد شیردل، در آغاز قرن سیزدهم است. جان بر تخت نشسته، اما برادرزادهٔ خردسالش آرتور، پسر برادر بزرگ‌ترش، حق بیشتری بر تاج دارد، و فیلیپ پادشاه فرانسه به هواداری از آرتور به جنگ برمی‌خیزد.

کل نمایشنامه دربارهٔ این است که قدرت از کجا مشروعیت می‌گیرد: از حق موروثی، از زور، از تأیید کلیسا یا از پذیرش مردم. پیمان‌ها پی‌درپی بسته و شکسته می‌شوند و نمایندهٔ پاپ نیز در این بازی قدرت سهم خود را می‌خواهد.

درخشان‌ترین شخصیت نمایش، فیلیپ فالکنبریج معروف به «حرامزاده»، پسر نامشروع ریچارد شیردل است: بیرون از نظام مشروعیت ایستاده و به همین دلیل تیزبین‌ترین و صریح‌ترین ناظر ماجراست. تک‌گویی او دربارهٔ «منفعت» که همهٔ پیمان‌ها را می‌گرداند، از گزنده‌ترین قطعه‌های شکسپیر است. صحنهٔ آرتور و هیوبرت، که فرمان دارد چشمان کودک را با آهن داغ کور کند، و سوگ کنستانس، مادر آرتور، از تکان‌دهنده‌ترین صحنه‌های تئاتر الیزابتی‌اند.

«شاه جان» کمتر از دیگر نمایشنامه‌های تاریخی شکسپیر اجرا می‌شود، اما برای خوانندهٔ علاقه‌مند به سیاست، قدرت و تاریخ انگلستان، اثری تیز و امروزی است.