The Bakhtyār Nāma: A Persian Romance

«بختیارنامه» از قصه‌های کهن فارسی است که در سنت «قصه در قصه» جای دارد و پژوهشگران آن را از شاخه‌های چرخهٔ «سندبادنامه» می‌دانند. شاهزاده بختیار، که در نوزادی از پدر و مادر جدا افتاده و در میان راهزنان بزرگ شده، به خدمت شاه آزادبخت درمی‌آید و چنان مقرب می‌شود که حسد ده وزیر را برمی‌انگیزد.

وزیران با تهمتی ناروا حکم مرگ او را می‌گیرند و بختیار ده روز پیاپی، هر روز با گفتن قصه‌ای، شاه را از شتاب در داوری برحذر می‌دارد و اجرای حکم را به تأخیر می‌اندازد. هر قصه درسی اخلاقی دربارهٔ صبر، تدبیر و پیامد تصمیم‌های عجولانه دارد و قصه‌ها، برخلاف بسیاری از افسانه‌های شرقی، کمتر جادویی و بیشتر واقع‌گرا هستند.

این نسخه ترجمهٔ انگلیسی سر ویلیام اوزلی، خاورشناس بریتانیایی، از یک نسخهٔ خطی فارسی است که دبلیو. ای. کلاستون، پژوهشگر قصه‌های عامیانه، در ۱۸۸۳ با مقدمه و یادداشت‌هایی مفصل دربارهٔ ریشه‌ها و همتایان این قصه‌ها در شرق و غرب بازنشر کرد. برای خوانندهٔ فارسی‌زبان، دیدن یکی از متن‌های کهن خودمان از دریچهٔ پژوهش اروپایی قرن نوزدهم تجربه‌ای جذاب است.