The Two Gentlemen of Verona

والنتاین و پروتئوس، دو دوست جدانشدنی از ورونا، از هم جدا می‌شوند: والنتاین برای دیدن جهان به میلان می‌رود و پروتئوس به خاطر عشق جولیا در ورونا می‌ماند. اندکی بعد پدر پروتئوس او را هم به میلان می‌فرستد و آنجا پروتئوس دل به سیلویا، معشوق والنتاین، می‌بندد و برای رسیدن به او هم دوستش را فریب می‌دهد و هم جولیا را.

جولیا لباس مردانه می‌پوشد و به دنبال پروتئوس راهی میلان می‌شود — تمهیدی که شکسپیر بعدها در «شب دوازدهم» و «هر طور که بخواهید» پخته‌تر به کار برد. جذاب‌ترین شخصیت نمایشنامه اما لانس، خدمتکار پروتئوس، است که با سگش کراب صحنه را می‌رباید؛ تک‌گویی‌های او از نخستین نشانه‌های نبوغ کمیک شکسپیر است.

این کمدی را اغلب از نخستین نمایشنامه‌های شکسپیر می‌دانند و نخستین بار در برگ‌نامهٔ ۱۶۲۳ چاپ شد. پایان شتاب‌زده و غریبش قرن‌هاست محل بحث است. برای دیدن اینکه شکسپیر جوان از کجا آغاز کرد و چه مضمون‌هایی — دوستی، خیانت، لباس مبدل — را بعدها پرورد، خواندنی است.