The Imaginary Invalid

«بیمار خیالی» آخرین نمایشنامهٔ مولیر، بزرگ‌ترین کمدی‌نویس فرانسه، است که در ۱۰ فوریهٔ ۱۶۷۳ در تئاتر پاله‌روایال پاریس به صحنه رفت. مولیر، که خود سخت بیمار بود، نقش اصلی را بازی می‌کرد و در چهارمین اجرا روی صحنه حالش به هم خورد و چند ساعت بعد درگذشت.

آرگان مردی ثروتمند و سالم است که یقین دارد بیمار است و همهٔ زندگی‌اش را به دست پزشکان و داروفروشانی سپرده که از وسواس او سود می‌برند. او می‌خواهد دخترش آنژلیک را به توما دیافواروس، پسر خام و کتاب‌زدهٔ یک پزشک، شوهر دهد تا همیشه پزشکی در خانه داشته باشد؛ در حالی که آنژلیک به جوانی به نام کلئانت دل بسته است. بلین، همسر دوم آرگان، در ظاهر دلسوز اوست و در نهان به ارثیه‌اش چشم دارد.

توانت، خدمتکار زیرک و زبان‌دراز خانه، و برالد، برادر خردمند آرگان، با ترفندهای خنده‌دار می‌کوشند او را به خود آورند و چهرهٔ واقعی اطرافیانش را نشانش دهند. صحنهٔ خواستگاری توما دیافواروس با نطق‌های ازبرشده‌اش و جلسه‌های پزشکی پر از لاتین شکسته، از خنده‌دارترین لحظه‌های کمدی کلاسیک‌اند.

مولیر در این نمایشنامه پزشکی بی‌پایه و فخرفروشانهٔ روزگار خود را به ریشخند می‌گیرد، اما هدف ژرف‌ترش ترس انسان از مرگ و ساده‌لوحی در برابر مدعیان دانش است. این ترجمهٔ انگلیسی منثور از چارلز هرون وال است، با مقدمه و یادداشت‌های توضیحی.