Sarrasine

«سارازین» داستان کوتاهی از اونوره دو بالزاک است که در ۱۸۳۰ در مجلهٔ «رووی دو پاری» منتشر شد و بعدها در «کمدی انسانی»، بخش «صحنه‌های زندگی پاریسی»، جای گرفت.

داستان دو لایه دارد. در لایهٔ بیرونی، راوی در مهمانی باشکوهی در خانهٔ خانوادهٔ ثروتمند و مرموز لانتی در پاریس حضور دارد. پیرمردی شبح‌وار و عجیب در میان مهمانان پرسه می‌زند و همه از خود می‌پرسند او کیست و ثروت این خانواده از کجا آمده است. راوی به بانوی جوان زیبایی که کنجکاو شده قول می‌دهد راز را برایش بازگوید.

لایهٔ درونی، سرگذشت سارازین است: مجسمه‌ساز جوان، پرشور و سرکش فرانسوی که در قرن هجدهم برای آموختن هنر به رم می‌رود و در تئاتر، دل به زامبینلا، خوانندهٔ اپرای خیره‌کننده‌ای، می‌بازد. شیفتگی او به زیبایی آرمانی، او را به سوی حقیقتی می‌برد که از آن بی‌خبر است.

این داستان کوتاه دربارهٔ هنر، میل، توهم و هویت، در قرن بیستم شهرتی تازه یافت، زیرا رولان بارت در کتاب «اس/زد» (۱۹۷۰) آن را جمله‌به‌جمله تحلیل کرد و به یکی از مهم‌ترین متن‌های نظریهٔ ادبی بدل ساخت. با این همه، خود داستان بی‌نیاز از نظریه، قصه‌ای پرکشش و غافلگیرکننده است.